Pisma szczepowe

Pisma szczepowe powstały pod wpływem rozbicia politycznego Europy zachodniej z młodszej kursywy rzymskiej rozbitej teraz na odłamy regionalne.  Zachwiał się i zanikł w tym czasie rozdział między pismem książkowym a użytkowym. "Gorsze" pismo, kursywne, używane dawniej w epoce klasycznej tylko do celów codziennych weszło w dziedzinę książkową i prawie całkiem ją opanowało lub silnie wpływało na zmianę charakteru pisma kaligraficznego

Italia
Kuriała papieska (kursywa) w bulli papieża Jana VIII z 876 r.
                                                              de his quae in prefato priulegio deu i[n
                                                              premisimus factis continentur uel i[n
                                                              fuerint his specialibus usibus iure colla[ta
                                                              quicquam minuere uel offerre siue suis usib[us


Pismo montekassyńsko-benewenckie ok. 1087 r.
 neque stare posset cum iis qui eum in sellula portabant
indici offertur; quorum unus quidem statim negauit, alter
uero nomine Eunus cum codem sene in domini confessione per-
durat. Quigue iubentur camelis impositis per totam cir

Pismo montekasyńsko-benewenckie z poł. XIII w.

Anno M. C°C.sexagesimo. Mense Januarii, III indiccione. Pro inlicitis conces-
sionibus ecclesarium et indebitis collacionibus beneficiorum. Pro multis dona-
cionibus et alienacionibus possesionum nec non feudorum et tenimentorum
excusacionibus diuersis modis ac temporibus quandoque

Hiszpania
Pismo wizygockie prawdopodobnie z X w.

Verba amos qui fuit in pastoralibus de the-
cuę, que uidit super israhel in diebus
Ozię regis iuda et in diebus hieroboam
filii ioas regis israhel ante duos annos
terręmotus. Et dixit dominus. De syon ru-
Giet, et de iherusalem dabit uocem suam.


Francja
Pismo tzw, merowińskie z VIII w. po Chr.
pauperes uita temporale. Et pro isto tam
paruo terreno qui semine accipietis messem
uitam aeternam per dominum nostrum Ihesum Xpistum fi-
lium tuum cui est honor et gloria in saecu-
la saeculorum Amen.


Wyspy Brytyjskie
Pismo wyspiarskie (irlandzkie) z ok. 700 r. po Chr.

Similiter et principes sacerdotum
inludebant eum cum scribis
et senioribus dicentes alios saluos
fecit. Se ipsum non potest sal-
uum facere si rex israhel est dis-
cendat nunc de cruce et crede-
mus ei

Ostra minuskuła irlandzka z XII w.

eris potestatem habens super decem civitates. Et
alter uenit dicens domine mina tua fecit quinque minas.
Et huic ait esto super V. civitates. Et alter uenit dicens :Domine
ecce mina tua, quam habui repossitum in sodario
Timui enim quia homo austerus es, tollis quod non possu-
Isti et metis quod non seminasti


Pismo wyspiarskie (anglosaskie) z ok. 700 r. po Chr.
 
Tekst główny  (wiek VIII)                    Glosa (wiek X)
Beati qui lugunt nunc                         eadge bidon da de gemęnas nu
Quoniam ipsi                                     forðon ða
Consolabuntur                                   gefroefred biðon eadge biðon ða ðe hynegrað
Beati qui esuriunt                               and dyrstas soðfęstnisse
Et sitiunt iustitiam                               forðon ða ilco
Quoniam ipsi                                     gefylled biðon vel geriorded
Saturabuntur                                      eadge biðon miltheorte


BIBLIOGRAFIA
W. Semkowicz, Paleografia łacińska, Kraków 2011, wyd.III